“Het verschil maken voor mensen die leven met MS en hun naasten.”

Marlies Flaat – Franchise lead hematology & MS

Wat is multiple sclerose?
Multiple sclerose (MS) is een ziekte van het centrale zenuwstelsel. Dit centrale zenuwstelsel wordt gevormd door de hersenen en het ruggenmerg.  In MS dringen witte bloedcellen de hersenen binnen en vallen het ondersteunende laagje (myelin) op de zenuwbanen aan. Dit proces wordt ook wel demyelinisatie genoemd. De zenuwbanen worden beschadigd waardoor signalen niet meer goed kunnen worden doorgegeven. Deze storing in de zenuwgeleiding kan tot uiteenlopende klachten leiden zoals verlammingen en stoornissen van het gevoel. Plekken van demyelinisatie worden ook wel plaques of laesies genoemd en kunnen in verschillende gebieden in de hersenen optreden. Bij mensen met MS zijn zulke leasies in tenminste 2 verschillende hersengebieden te vinden. Na verloop van tijd kunnen de laesies verharden, dit is ook waar de naam MS vandaan komt. De vertaling van de Latijnse woorden ‘multiple sclerose’ is namelijk: ‘meerdere verhardingen’.

Symptomen

De symptomen van mensen met MS kunnen zeer uiteenlopend zijn. De symptomen kunnen zowel op lichamelijk gebied als op het mentale vlak tot uitdrukking komen.

  • Tot 90% van de mensen met MS heeft last van ernstige vermoeidheid.
  • Binnen 15 jaar na het begin van de ziekte heeft meer dan 50% van de mensen met MS problemen met lopen.
  • Problemen met het gezichtsvermogen komen vaak voor en zijn het eerste symptoom bij 15-20% van de mensen met MS.
  • Ten minste 80% van de mensen met MS ervaart blaasproblemen.
  • Depressie komt 3x meer voor bij mensen met MS.
  • Slaapproblemen komen dubbel zo vaak voor bij mensen met MS.

Verder komen voor: spierklachten, korte pijnaanvallen in het gezicht of in de armen en benen, een verlamd gevoel of juist prikkelingen in lichaamsdelen, stoornissen in de fijne motoriek en spraakproblemen.

Diagnose
De ziekte begint vaak met periodes waarin mensen minder goed zien, minder gevoel en kracht hebben of zich moe of duizelig voelen. Omdat deze klachten meerdere oorzaken kunnen hebben, denkt de huisarts in de meeste gevallen niet meteen aan MS. Wanneer de klachten aanhouden, volgt verwijzing naar de neuroloog. Deze bekijkt eerst of de symptomen door een andere aandoening veroorzaakt worden. Is dit niet het geval, dan volgt onderzoek naar MS, vaak met behulp van een MRI-scan. De diagnose MS wordt gesteld wanneer er sprake is van ontstekingen op meerdere plekken in het centrale zenuwstelsel die op meerdere tijdsmomenten hebben plaatsgevonden.

Er zijn verschillende typen MS. Relapsing remitting MS (RRMS) is de meest voorkomende vorm van MS. Dit betreft bij diagnose vaak jonge vrouwen van rond de 30 jaar.  Na verloop van tijd kan de vorm RRMS overgaan in een progressieve vorm, secundair progressieve MS (SPMS). Dit wordt gekenmerkt door het minder worden of de afwezigheid van relapsen en een langzame achteruitgang. De derde vorm is primair progressieve MS (PPMS) en wordt gekenmerkt door een achteruitgang vanaf het begin van de ziekte. Hier is geen sprake van relapsen. Deze vorm komt bij ongeveer 10% van alle mensen met MS voor. Patiënten zijn bij diagnose rond de 50 jaar en komt ook vaker dan bij RRMS voor bij mannen.

Behandeling
Om de hersenen zoveel mogelijk te beschermen is het belangrijk om zo snel mogelijk na de diagnose met medicijnen tegen MS te starten. Deze middelen stoppen de ziekte niet, maar kunnen het aantal relapsen en de achteruitgang van MS wel verminderen, vooral bij RRMS zijn verschillende behandelingen beschikbaar.

Verder kunnen een ongezond voedingspatroon, weinig bewegen en roken het verouderingsproces van het lichaam versnellen en dat is ook bij MS niet wenselijk. Bij de behandeling van de ziekte wordt daarom geadviseerd om een gezonde leefstijl en een verantwoord voedingspatroon aan te houden.

De toekomst
Op dit moment is MS niet te genezen. Meer kennis van de ziekte is nodig om nieuwe behandelmethoden te ontwikkelen. Roche zet zich in om nieuwe behandelmethoden voor RRMS en PPMS te ontwikkelen. De uitdaging is om een methode te vinden waarmee onderzoekers precies kunnen zien en gedetailleerd kunnen meten wat er in de hersenen en het centrale zenuwsysteem gebeurt. Roche ondersteunt daarom op internationaal niveau ook de ontwikkeling van nieuwe MRI-toepassingen waarmee het ziekteproces beter in kaart kan worden gebracht. Daarnaast werken wij aan oplossingen zodat met behulp van bijvoorbeeld een smartphone regelmatig tests uitgevoerd kunnen uitvoeren, die worden gelezen en beoordeeld door de behandelend arts. Dit kan bijdragen aan meer inzicht in MS waardoor ook weer nieuwe behandelmethoden ontwikkeld kunnen worden.