Bijdragen aan medische wetenschap

Elk jaar vieren we rond 20 mei World Clinical Trial Day. Op die dag staan we stil bij het belang van klinisch-wetenschappelijk onderzoek voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen. Vele onderzoekers, artsen, verpleegkundigen en niet in het minst patiënten werken daar vol aan mee. Wie houden zich daarmee bezig en waarom? Vandaag staan we stil bij een aantal van hen.

2009. Door zijn ziekte moet Bas Weijmans stoppen met zijn werk als ambachtelijk meubelmaker. In het ziekenhuis waar hij wordt behandeld, kunnen ze niets voor hem doen. Voor zijn aandoening bestaat nog geen medicijn. Bas gaat steeds verder achteruit, maar besluit zich daar niet bij neer te leggen. Hij ontdekt dat prof. Hupperts in Sittard één van de vijf beste MS-neurologen in Europa is. Hij meldt zich in Sittard en kan daar nog net meedoen aan een klinische studie waarbij een nieuw geneesmiddel wordt onderzocht voor zijn ziekte. “Ook al was het middel niet aangeslagen, dan had ik toch meegedaan”, zegt Bas nu. “Want door mee te doen aan een klinische studie, doe je in ieder geval iets en help je mee aan de ontwikkeling van de medische wetenschap waar hopelijk anderen ook van kunnen profiteren.”

Peer review

Professor Hupperts is verbonden aan het Academisch MS centrum in het Zuyderland ziekenhuis in Sittard. Een academisch centrum in een topklinisch centrum is uniek en ontstaan uit een samenwerking met het Universitair Medisch Centrum in Maastricht. Het klinisch-wetenschappelijk onderzoek staat er op een hoog peil. Behalve Hupperts richten zich nog twee neurologen op MS. “De wetenschappelijke onafhankelijkheid van het onderzoek is gewaarborgd doordat heel veel deskundige mensen meekijken: de medisch-ethische commissie, collega-neurologen… Een studie loopt meestal in meerdere centra en in meerdere landen: de resultaten worden intensief besproken en op congressen gepresenteerd. Dat is hoe wetenschap werkt: peer review is cruciaal”.

Full time

Maartje Bruijnen is één van de drie researchverpleegkundigen op locatie Sittard. Samen met vijf MS-verpleegkundigen en één researchondersteuner vormen zij het academisch MS-team. Samen zijn ze verantwoordelijk voor de uitvoering van klinische studies.   “Klinisch onderzoek is de afgelopen jaren steeds complexer geworden, vertelt Maartje. Alles wordt zorgvuldig gemonitord, want hoe betrouwbaarder de metingen, hoe beter het onderzoeksresultaat. Haar collega Sandra Liedekerken kreeg de kans om in Rotterdam de opleiding tot Klinisch Research Coördinator te volgen.  Anderhalf jaar naar school en huiswerk maken terwijl je ook een gezin met kleine kinderen hebt, valt niet mee. Maar om klinisch onderzoek op een hoge kwalitatieve wijze uit te kunnen voeren, was deze opleiding een waardevolle aanvulling.  Het klinisch-wetenschappelijk onderzoek in het MS-centrum loopt op rolletjes, zo blijkt regelmatig tijdens audits en visitaties.

Innovatie voor het leven

De patiënt die deelneemt in een klinische studie, is ongeveer een dag per kwartaal extra kwijt aan de onderzoeken die in het kader van de studie met de behandeling gepaard gaan. Maar Bas Weijmans heeft dat er graag voor over. “Ik had het geluk niet in de placebo-groep te zitten en direct het nieuwe medicijn te krijgen. Daardoor ging ik niet verder achteruit en kon ik weer gaan nadenken over wat ik met mijn leven wilde. Ik besloot een bedrijf op te richten dat houten woningen maakt. Nog steeds heb ik klachten, maar als ondernemer ben ik vrij baas en kan ik mijn leven ernaar inrichten. Bovendien heb ik een heel goed team, dat dingen van mij overneemt, die ik niet kan doen.”

Medische wetenschap

Jacqueline van Sterkenburg is Chapter Lead Clinical Operations bij Roche Nederland. Met haar team is zij verantwoordelijk voor de uitvoering van zo’n 75 klinische studies per jaar. Dat kunnen studies zijn die door Roche geïnitieerd zijn, maar ook studies die op verzoek van artsen uit het veld worden gedaan. Het gaat niet alleen om registratiestudies. Ook na registratie gaat het onderzoek in zogenaamde fase IV-studies door. Want de waarde van een geneesmiddel bewijst zich pas echt in de praktijk. Ook Bas Weijmans participeert nog steeds in een klinische studie. “Dit is mijn vrijwilligerswerk,” zegt hij. “Ik vind het mooi om bij te dragen aan de medische wetenschap en kan het iedereen aanraden.  Als je denkt dat er geen uitweg of toekomst meer is, kunnen studies een mensenleven veranderen.”