Jan Sonneveld, field access manager   

Mijn doel is geneesmiddelen beschikbaar maken voor de patiënt

Ons doel is dat geneesmiddelen zo snel mogelijk bij die patiënten komen die ze nodig hebben. Dat betekent op nationaal niveau, dat patiënten aanspraak moeten kunnen maken op het middel bijvoorbeeld doordat het deel uitmaakt van het verzekerde pakket. Verder moet er een bekostigingstitel geregeld worden, de zogenaamde add-on én er moet financiering zijn op ziekenhuisniveau. Roche heeft ervoor gekozen uitsluitend innovatieve geneesmiddelen te ontwikkelen voor aandoeningen waarvoor nu nog geen – goede – behandelingen zijn. Door die focus op innovatie hebben we regelmatig te maken met nieuwe lanceringen of uitbreidingen van registratie waarbij onze afdeling Sustainable Solutions een belangrijke rol speelt.

Health Economics

Sinds drie jaar werk ik bij Roche. Op de middelbare school had ik een exact profiel gekozen en in eerste instantie wilde ik geneeskunde studeren. Toen ik werd uitgeloot, koos ik voor Civiele Techniek in Delft. Het oplossen van technische vraagstukken vond ik leuk, maar ik miste de maatschappelijke component. Daarom ging ik daarnaast ook Economie studeren aan de Erasmus Universiteit. Na vier jaar had ik twee bachelordiploma’s en koos ik voor de master Health Economics.

Consultancy

De geneeskunde liet me echter niet los. Ging ik nu werken of toch arts worden? Ik schreef me opnieuw in voor geneeskunde en werd via de decentrale selectieprocedure toegelaten. Op mijn drieëntwintigste was ik weer eerstejaars tussen allemaal achttienjarigen. Ik gaf mezelf een jaar de tijd om te bepalen of ik arts wilde worden of al wilde gaan werken. Toen ik mijn propedeuse had gehaald, heb ik de knoop doorgehakt. Ik ging werken als consultant bij SiRM. Dat staat voor Strategies in Regulated Markets. SiRM is een consultancybureau dat zich met name richt op de gezondheidszorg. Het mooie van mijn functie was, dat ik in contact kwam met alle spelers in de gezondheidszorg. Ik deed opdrachten voor ziekenhuizen, verzekeraars, het ministerie van VWS en brancheverenigingen en was daardoor nauw betrokken bij de ontwikkelingen in de zorg.

Roche

Als consultant ga je van opdracht naar opdracht. Als jouw opdracht is afgerond, gaat de organisatie ermee verder en niet altijd op de manier zoals jij dat voor ogen had. Na vijf jaar trok het mij aan om betrokken te blijven bij één speler in de zorg die bijdraagt aan de verbetering van de zorg. Toen Roche op mijn pad kwam, sprak mij dat enorm aan. Om een nieuw geneesmiddel op de markt te mogen brengen, moeten we aantonen dat ons product toegevoegde waarde heeft en beter is dan het bestaande. Daarbij hebben we contact met heel veel verschillende partijen in de zorg. Mijn werk speelt zich af dus zowel op kantoor als daarbuiten. Ik heb een heel diverse functie, maar het belangrijkste is de toegang te regelen tot onze geneesmiddelen voor de patiënt.

Stappen

Voor de toegang van patiënten tot intramurale geneesmiddelen zijn drie stappen essentieel: aanspraak, bekostiging en financiering. Aanspraak betekent dat het geneesmiddel wordt opgenomen in de basisverzekering. Voorwaarde voor deze aanspraak is dat het middel wordt voorgeschreven door een medisch specialist en dat het geneesmiddel voldoet aan het criterium ‘stand der wetenschap en praktijk’. Wanneer een nieuw intramuraal geneesmiddel wordt goedgekeurd door de EMA (European Medicines Agency) is het in principe zo dat er aan dat criterium wordt voldaan en wordt het middel opgenomen in het basispakket. De volgende stap is de bekostiging. Bekostiging betekent dat het geneesmiddel geregistreerd en gedeclareerd kan worden via een zogeheten add-on.

Gezamenlijke aanvraag

De procedure voor de aanvraag van een add-on kan gestart worden vanaf positieve opinie van de Committee for Medicinal Products for Human Use (CHMP) enkele maanden voor registratie. Deze procedure wordt door ons opgezet. Het is een gezamenlijke aanvraag vanuit een zorgaanbieder en een zorgverzekeraar die daarna door de Nederlandse Zorgautoriteit wordt geïmplementeerd. In de praktijk betekent het dat een nieuw geneesmiddel pas wordt voorgeschreven nadat de add-on beschikbaar is. Het is dus belangrijk dat de aanvraagprocedure voorspoedig verloopt zodat patiënten niet onnodig lang moeten wachten op een voor hen belangrijke verbetering van hun kwaliteit van leven.

Budget

De derde en laatste stap in het proces is de financiering. Dit betekent dat het ziekenhuis voldoende budgettaire ruimte moet hebben om het geneesmiddel te kunnen declareren. De grootte van dit (geneesmiddelen)budget is het resultaat van de onderhandelingen tussen het ziekenhuis en de zorgverzekeraars. Wanneer er een nieuw geneesmiddel aankomt, moeten ziekenhuizen daarmee rekening houden in hun budgetaanvraag. Het is belangrijk dat zij kunnen inschatten voor hoeveel patiënten de behandeling relevant zal zijn en hoeveel budget dus nodig zal zijn. Ik ga regelmatig mee met collega’s om hierbij te adviseren.

Sluis

Als de financiële risico’s van een geneesmiddel te hoog geacht worden, kan het in de zogenaamde sluis terecht komen. Het Zorginstituut Nederland speelt daarbij een belangrijk rol. Dat kan het ministerie van VWS adviseren om met de fabrikant onderhandelen over de prijs. Bij deze onderhandelingen zijn mijn collega’s en ik betrokken. De patient access managers in ons team houden zich vooral bezig met de dossiers die we bij het Zorginstituut moeten aanleveren. Weer andere collega’s zetten zich in om de waarde van onze geneesmiddelen in de praktijk aan te tonen.

Value based healthcare

Roche werkt nauw samen met andere zorgpartners aan value based healthcare, dat wil zeggen zorg die aantoonbaar waarde toevoegt voor mens en maatschappij. Zo worden bijvoorbeeld registers opgezet, die zorgvuldig het gebruik van het geneesmiddel monitoren. Registers maken een goede inschatting mogelijk van de effectiviteit van een geneesmiddel waardoor pay for performance mogelijk wordt. Dat zijn financieringsvormen waarbij alleen betaald wordt als er een klinisch effect is. In onze afdeling wordt elke dag nagedacht over innovatieve manieren om de betaalbaarheid van onze geneesmiddelen te garanderen.

Voldoening

Mijn eigen vader is in mijn jeugd overleden aan een zeldzame vorm van kanker. Die aandoening was toen nog niet goed te behandelen. Inmiddels zijn hiervoor betere behandelingen op de markt. Ik geloof in de toegevoegde waarde van innovatieve geneesmiddelen. Dankzij innovatieve geneesmiddelen kunnen mensen leven en werken met een ziekte, waar ze vroeger aan zouden overlijden. Innovatieve geneesmiddelen kunnen ook leiden tot kostenbesparingen, doordat iemand bijvoorbeeld thuis behandeld kan worden, niet geopereerd hoeft te worden of kan blijven werken. Het inzichtelijk maken van die toegevoegde waarde vind ik uitermate boeiend. Echt voldoening van mijn werk heb ik als ik ervoor kan zorgen, dat een patiënt het middel krijgt dat hij nodig heeft. Soms komt er bijvoorbeeld via Medinfo een vraag van een patiënt binnen bij ons wiens verzekeraar een middel niet vergoedt. Dan ben ik heel blij te kunnen adviseren welke stappen genomen kunnen worden, om ervoor te zorgen dat die patiënt het middel krijgt waar hij of zij recht op heeft.