Big Data

In de oncologie is steeds meer kennis over de genetische afwijkingen van tumoren en de rol die deze afwijkingen spelen in de tumorontwikkeling. Daarnaast zorgen nieuwe technieken ervoor dat grote hoeveelheden data ontsloten worden die een rol kunnen spelen in de beslismodellen voor de juiste behandeling. Big data wordt in toenemende mate belangrijk in de geneeskunde en betekent ook voor Roche nieuwe mogelijkheden voor nieuwe behandelingen in samenwerking met nieuwe partners.

Big Data is een term die algemeen wordt gebruikt om te verwijzen naar de hoeveelheid, snelheid en diversiteit van gegevens die tegenwoordig worden gegenereerd als gevolg van snellere, flexibelere en meer diepgaande data capture-technologie. In geneesmiddelenwetenschappelijk onderzoek gaat het om het ontdekken van geneesmiddelen met een bijzonder grote en diverse reeks gegevens, waaronder klinische en biologische gegevens, biomarkers, genetische informatie en nog veel meer. Het vastleggen, opslaan en ophalen van deze gegevens vereist gespecialiseerde technologische oplossingen. Roche besteedt bijzondere aandacht aan het bedenken van systemen waarmee we informatie uit de gegevens kunnen halen, deze binnen projectteams kunnen delen en betekenisvolle kennis kunnen afleiden die het proces voor het ontdekken van geneesmiddelen stimuleert.

Datascientists

Steeds grotere databases met patiëntgegevens worden ontsloten met behulp van deep learning en artificial intelligence.  Het Financieele Dagblad berichtte vorig jaar over een driedaagse hackaton waarin datascientists van ABN Amro op basis van de dna-gegevens van kinderen met leukemie konden voorspellen of een behandeling zal aanslaan of niet. Zonder medische kennis maar mét kennis van big data lukte het hen een genengroep te vinden die voorspellend lijkt te zijn voor het al dan niet slagen van een behandeling. Hun bevindingen moeten nog wel wetenschappelijk gevalideerd worden voor ze in de praktijk bruikbaar zijn, maar het voorbeeld toont aan dat door big data veel nieuwe mogelijkheden ontstaan. Ook Roche integreert deze inzichten en concepten in de ‘traditionele’ ontwikkeling van medicijnen. Het doel- en patiëntgerichter inzetten van behandelingen kan overbehandeling voorkomen en daarmee een positieve bijdrage leveren aan het besparen van zorgkosten.

Sneller

Traditioneel kent de farmaceutische industrie langdurige trajecten van 10 tot 15 jaar, gericht op het ontwikkelen van een medicijn voor één orgaan of één indicatie. De nieuwe ontwikkelingsmogelijkheden zullen daar drastisch verandering in brengen. Er wordt steeds meer bekend over het genetisch profiel van tumoren. Niet de plaats van de tumor in het lichaam – hart, long of darm – blijkt doorslaggevend, maar de genetische eigenschappen.  In brede studies wordt onderzocht welke (combinatie van) therapieën aansluiten bij welk genetisch profiel. Het is niet meer one size fits all, maar steeds meer zorg op maat. Ook bij immunotherapie, waarbij het eigen immuunsysteem wordt geactiveerd om de tumor aan te vallen, wordt steeds meer bekend over de genetische eigenschappen van de tumor die een voorspellende waarde hebben op het effect van de therapie. Eén van de gevolgen is, dat nieuwe producten al na een fase II-studie worden vrijgegeven, waarna door middel van real life data monitoring verder wordt gekeken naar de effectiviteit en veiligheid van het product. Real Life Data (RWD) gaan mogelijk grootschalige Fase-III studies op termijn vervangen.  Registratie en ontwikkeling van geneesmiddelen wordt daardoor korter, sneller, datadriven op basis van meer dan alleen data uit klinische studies.

Partners

De rol van farma zal door big data veranderen en zich ook richten op het ontsluiten van data. De trend is dat het voortaan gaat om het ontwikkelen van healthcare solutions in samenwerking met geheel nieuwe partners. In de VS wordt samengewerkt met Flatiron Health, een start up gespecialiseerd in het analyseren en ontsluiten van onderzoeksdata op het gebied van oncologie, waar wij in Nederland ook ons voordeel mee kunnen doen. Een andere samenwerkingspartner Foundation Medicine beschikt over een enorme (en groeiende) database met genomische profielen van kanker die onderzoekers helpt om patiënten te voorzien van preciesere medicatie. Ook andere farmaceutische bedrijven werken daarmee samen. Deze samenwerking draagt bij aan het opzetten van betere studies en daarmee aan het ontwikkelen van nieuwe therapieën.

 

Lees ook deze opinieartikelen op NRC Live en Mobile Healthcare: